Миграция боюнча эл аралык уюму (МЭУ)

Главная 

Эл аралык миграция боюнча уюм (ЭМУ)

 

1951-жылы негизделген Эл аралык миграция боюнча уюм өкмөттөр аралык уюм болуп эсептелет, ал эми 2016-жылдын 19-сентябрынан БУУ менен ЭМУ ортосундагы биргеликте кол коюлган макулдашуунун жыйынтыгында штаб-квартирасы Женевада жайгашуусу менен миграция боюнча БУУнун Агенттиги болгон. Андан тышкары, ЭМУ БУУнун миграция боюнча Жумушчу тобун башкарат.

ЭМУ мандаты

ЭМУ принциптерге карманат, аларга ылайык гумандуу жана тартиптелген миграция мигранттарга жана коомчулукка пайда алып келүүсү керек.

Миграция жаатындагы алдыңкы уюм, ошондой эле миграция боюнча БУУнун Агенттиги катары ЭМУ эл аралык коомчулуктагы өнөктөштөр менен биргеликте төмөндөгү максаттарда иш алып барат:

•    миграциялык процесстерди башкаруу жаатында өсүп жаткан практикалык көйгөйлөрдү чечүүдө көмөк көрсөтүү;

•    миграциялык көйгөйлөрдү түшүнүүнү өнүктүрүү;

•    миграция аркылуу социалдык жана экономикалык өнүгүүнү колдоо;

•    адамдын кадырын жана мигранттардын бейкуттугун коргоо.

КРдин ЭМУ менен кызматташуусу

1993-жылдын 26-майынан – Кыргызстан ЭМУ байкоочу-мамлекет курамына кирген.

1997-жылдын 15-апрелинен – КРда ЭМУ кеңсеси расмий ачылышы.

1998-жылдын 9-февралында – КР Өкмөтү менен Эл аралык миграция боюнча уюмунун ортосунда миграция жаатында кызматташуу тууралуу макулдашууга кол коюлган.

2000-жылдын 2-ноябрынан – ЭМУ Кеңешинин 80-отурумунда Кыргызстан ЭМУнун толук кандуу мүчө-мамлекет катары кабыл алынган.

2002-жылдын 12-августунан – Ош шаарында ЭМУ өкүлчүлүгүнүн ачылышы.

2010-жылдын 1-сентябрынан – ЭМУ Борбор Азиядагы аймактык деңгээлде миграция жаатындагы демилгелерди жана аракеттерди координациялоо максатында Нур-Султанда (Астана) координациялык функциялары менен Миссияны ачкан. Кыргызстандагы ЭМУ Миссиясы Борбор Азиядагы бул стратегиянын жана түзүмдүн бөлүгү болуп эсептелет.

Кыргызстанда өзүнүн өкүлчүлүгү ачылган учурдан баштап ЭМУ жалпы суммасы 33 млн АКШ долларды түзгөн 80 долбоорду ишке ашырган.

Укуктук база: 2003-жылдын 15-апрелинде күчүнө кирген, 1998-жылдын 9-февралында Бишкек шаарында кол коюлган Кыргыз Републикасынын Өкмөтү менен Эл аралык миграция боюнча уюмунун ортосундагы Миграция жаатындагы кызматташуу тууралуу макулдашуу.

 

ЭМУнун КРгы программасы жана ишмердигинин багыты

ЭМУ Өкмөттүн мигранттардын укуктарын коргоодо негизделген илимий негиздөөсү менен комплекстүү миграциялык саясатты иштеп чыгуу боюнча аракетин колдоодо. 2019-жылдын майында ЭМУ КР миграциялык саясатынын концепциясынын долбоорун иштеп чыгуу боюнча ведомстволор аралык жумушчу тобунун тең төрагасы болуп дайындалган. КР Өкмөтүнө караштуу миграция боюнча мамлекеттик кызматы менен өнөктөштүктө ЭМУ миграциянын жөнгө салынучу, коопсуз жана татыктуу мүмкүнчүлүктөрү жана КРга кайра интеграция маселелери боюнча мигранттарга маалыматтарды жана консультациялык кызматтарды берет. ЭМУ КРнын миграциялык профили тууралуу ар жылдык докладдарын түзүүдө жана жарыялоодо жигердүү катышууда.

 

Чек араларды башкарууда техникалык жардам көрсөтүү

КРда ЭМУ кеңсеси ачылган учурдан баштап биринчи паспорттук көзөмөл автоматташтырылган системаны (ПКАС) түзүү түрүндө бир катар техникалык жардам көрсөткөн. ПКАС үчүн программалык камсыздоону иштеп чыгуудан тышкары, ушул долбоордун чегинде 2000-жылдардын башында бир нече эл аралык өткөрмө пункттары камсыздалган, тренингдер өткөрүлгөн.

 

Өзгөчөчө кырдаалдарга даярдоо боюнча программа

ЭМУ гуманитардык жардам боюнча Европалык Комиссиянын департаменти тарабынан каржылануучу DIPECHO программанын чегинде “Өзгөчө кырдаалдарга дуушар болгон Кыргызстандын аймактарында жергиликтүү бийликтин жана коомчулуктун потенциалын көтөрүү” долбоорун ишке ашырган. Долбоордун башкы максаты өзгөчө кырдаалдарга дуушар болгон Кыргызстандын аймактарындагы калктын алсыздыгын азайтуу, калктын толук маалыматка ээ болуусу, жергиликтүү администрациянын өзгөчө кырдаалдарга даяр болуу жана алдын алуу жаатында потенциалын күчөтүү болгон.

 

Тынчтыкты куруу жана келишпестиктерди алдын алуу боюнча программа

2011-жылдын 26-январында ЭМУ Япония Өкмөтүнүн колдоосу менен Кыргызстандын жаштарынын жана балдарынын арасында тынчтыкты куруу боюнча Программасын ишке киргизген. Бул долбоор атайын жаштар үчүн алардын ар кандай этникалык топтордун ортосунда алардын өнүгүүсү жана өз ара аркеттенишүүсү үчүн жагымдуу шарттарды түзүү максатта иштелип чыгылган. Долбоордун чегинде ар кандай этникалык топтордон жаштарды адистик окутууну, ошондой эле балдарга дүйнөнүн негизги түзүүчүсү катары үйрөтүүнү өткөргөн. 

 

Миграция жана өнүктүрүү боюнча программа

2010-жылы БУУ-Аялдары жана Бүткүл дүйнөлүк банк менен тыгыз кызматташууда, Улуу Британиянын Эл аралык Өнүктүрүү Департаментинин финансылык колдоосунда, ЭМУ Борбор Азияда эмгк миграция жаатында биргелешкен аймактык программаны ишке киргизген.

Бул программа ЭМУнун 2007-жылдан баштап 2009-жылга чейинки ишке ашырылып келген Борбор Азиядагы эмгек миграциясы боюнча долбоордун логикалуу улануусу болду. Бул программанын негизги катышуучулары болуп Кыргызстандын жана Тажикстандын Өкмөттөрү болду, алар келип чыккан өлкөлөрү катары, ошондой эле Казакстан жана Россия Федерациясы дайындоо өлкөлөрү катары чыгышты.

2012-2013-жж ЭМУ “Кыргызстандагы адистик-техникалык билим берүү системасын жакшыртууда жолунда” КРгы баштапкы адистик-техникалык билим берүү системасына жардам берүү боюнча долбоорун ишке ашырган.

 

Адам сатуу менен күрөшүү боюнча программа

ЭМУ КР Өкмөтүнө адам сатуу менен күрөшүү жана алдын алуу жаатында мамлекеттик саясатты  ишке ашырууда жигердүү жардам берүүдө.

Алдын алуу

ЭМУ КРги Миссиясы тарабынан мигранттарга жана жалпысынан калкка багытталган кеңири маалымат компаниясы жүргүзүлүүдө. Ошондой эле, программанын чегинде Бишкек, Каракол, Талас, Ош, Жалал-Абад шаарларында – 7 ыкчам линиялары ачылган жана ийгиликтүү иштөөдө. 2017-2018-жылдар мөөнөт ичинде ыкчам линиялар операторлору 62000ден ашык консультацияларды көрсөткөн.

Коргоо

КРда ЭМУ колдоосунда адам сатуудан жабыр тарткандар, анын ичинде адам сатуудан жана коркунучтуу топтогу жашы жетиле элек   жабыр тарткан-балдар үчүн баш калкалоочу жайлар иштөөдө. ЭМУ адам сатуудан жабыр тарткандар үчүн практикалык жардам көрсөтүүдө, анын ичинде аларды чет өлкөдөн кайтаруу, аларга профессионалдуу медициналык, юридикалык, психологиялык жана кайра интеграциялык жардам көрсөтүү. Өнөктөш ӨЭУ менен кызматашууда адам сатуудан жабыр тарткандар адамдарга практикалык жардам төмөндөгү багыттарда көрсөтүлгөн:

 Кайтаруу:

• Жолдо жүрүүчү документтери берүү;

Аэропортко чейин коштоп жүрүү (зарыл болгон учурда башка жерлерге);

Аэропортто тосуп алуу;

Дайындалган жерге чейин коштоо жана ташуу.

Реабилитация:

Убактылуу коопсуздуу баш калкалоочу жай берүү;

Социалдык, юридикалык консультацияларды көрсөтүү;

Зарыл болгон учура психологиялык, медициналык жардам көрсөтүү;

Кайра-интеграция:

Профессионалдык окутуу үчүн мүмкүнчүлүк берүү;

Кайра-интеграциялык стипендияларды берүү;

Кийинки жумушка орнотуу.

ЭМУ линиясы боюнча АКШ Мамлекеттик департаментинин Адам сатууну мониторингдөө жана күрөшүү боюнча кеңсе (J/TIP) тарабынан каржылануучу “Адам сатуу менен күрөшүү үчүн ченемдик-укуктук базаны бекемдөөдө КР Өкмөтүнө көмөк көрсөтүү” долбоорун ишке ашырган, анын чегинде улуттук мыйзамды жакшыртууда жана эл аралык стандарттарга ылайык келтирүүдө КР Өкмөтүнө жардам берген.