Siyasi İş birliği

Siyasi işbirliği

        Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti diplomasi ilişkileri 24 Aralık 1991 tarihinde kuruldu. Türkiye Kırgız Cumhuriyeti bağımsızlığını ilk tanıyan ülkedir ve 23 Aralik 2021 tarihinde diplomatik ilişkilerin kurulmasının 30. yıl dönümü kutlandı. Nisan 1992 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’nin Bişkek Büyükelçiliği ve Kırgız Cumhuriyeti’nin Anakara Büyükelçiliği kuruldu. Nisan 1994 tarihinde Kırgız Cumhuriyeti Hükümeti Kırgız Cumhuriyeti’nin İstanbul’daki Başkonsolosluğunun açılması ile ilgili karar almıştır. 

       Bağımsızlığını kazanmasından itibaren Kırgızistan ile Türkiye’nin ilişkileri, ortak bir tarih ve ortak kültür iki kardeş halkların dili ve dinine dayanmaktadır. Bunun dışında karşılıklı saygı, siyasi, ticaret, ekonomik, kültürel ve sosyal alanlarda işbirliğini genişleterek gelişmektedir. İkili işbirliği ilkeleri genel olarak kabul edilen uluslararası hukuk normlarına ve iki halkın millî ilgilerine saygı göstermek, eşitlik ve dostluğa dayanmaktadır.

    İki ülkenin arasındaki ikili ilişkilerin içsel içeriğin ve ilişkilerin ruhunu yansıtan esas belgeler 24 Ekim 1997 tarihindeki Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti’nin arasındaki Ebedi Dostluk (İndir.) ve 1 Temmuz 1999 tarihindeki “Kırgızistan ve Türkiye: XXI yüzyıla beraber İşbirliği” Anlaşmasıdır (İndir). Kırgızistan ile Türkiye arasında 2011 Yılı Stratejik İşbirliği Yüksek Kurulu'nun oluşturulması hakkında karar alınmıştır (İndir).

Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi şeklinde ifade edilen Kırgızistan ile Türkiye arasındaki iş birliği stratejik bir statüye sahiptir.  Hâlihazırda Kırgız-Türkiye ilişkileri aşamalı ve dinamik bir şekilde gelişmekte ve yüksek düzeyde ikili etkileşim halindedir.

       Nisan 2019 tarihinde Kırgız Cumhuriyeti'nin Türkiye Cumhuriyeti’ndeki Olağanüstü ve Tam Yetkili Büyükelçisi Kubanıçbek Ömüraliyev Güven mektubunu Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teslim etti.

       İki ülke arasındaki diplomasi ilişkilerinin kurulmasından bu yana aralıksız siyasi diyaloglar devam etmektedir. Taraflar, sürekli olarak çeşitli düzeylerde delegasyonlar ile fikir alışverişinde bulunmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Eylül 2018 tarihinde Kırgız Cumhuriyeti'ne resmi bir ziyaret gerçekleşmesidir. Ziyaret kapsamında Kırgızistan ve Türkiye arasındaki Stratejik İşbirliği Yüksek Konseyi'nin 4. toplantısı gerçekleştirildi. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Çolpon-Ata Türk Keneşi Devlet Başkanları 6. Zirvesi ve III. Dünya Göçebe Oyunları’nın açılış törenine katıldı.

       16 Temmuz 2016 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’nde darbe girişiminden sonra Kırgız Cumhuriyeti Makamlarına desteğini ilk olarak ifade edenlerden birisi olmuştur. Kırgızistan, Türkiye'de yasal olarak seçilmiş devlet iktidar organlarını desteklediğini ve demokratik ve serbest seçimlerde seçilen liderliği devirmek için askeri güç kullanımını kabul etmediğini belirtti.

       Sadır Caparov Ocak 2021 tarihinde Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçildikten sonra, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile telefon görüşmeleri yoluyla temas kuruldu. Telefon görüşmesinde iki devlet başkanları koronavirüs pandemisi ve sonuçlarına karşı ortak mücadele ve ikili ilişkilerin gelişmesi konularını ele aldılar ve Kırgız Cumhuriyeti bağımsızlığının 30. yıl dönümünü ve Türkiye Cumhuriyeti Zafer Gününü karşılıklı olarak kutladılar.

    Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Caparov'un Türkiye'ye resmi ziyareti öncesinde, 7 Mayıs 2019'da 3. Ortak Stratejik Planlama Grubu toplantısı, 22 Kasım 2019’da Kırgızistan-Türkiye Hükümetlerarası Karma Ekonomik İşbirliği Komisyonu'nun 9. toplantısı ve 14 Mayıs 2020'de iki ülkenin dışişleri bakanlıkları arasında siyasi istişareler yapıldı.

Bu yıl gerçekleşen Kırgızistan-Türkiye ilişkilerindeki en önemli olaylardan biri 9-10 Haziran 2021 tarihlerinde Cumhurbaşkanı Caparov'un Türkiye'ye yaptığı resmi ziyareti oldu. Ziyaret kapsamında Kırgızistan ve Türkiye Stratejik İşbirliği Yüksek Konseyi'nin 5. toplantısı gerçekleştirildi.

 10 Eylül  2021 tarihinde Kırgızistan ile Türkiye arasındaki Hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu çerçevede Kırgız-Türk İş forumunun 10. toplantısı Bişkek'te yapıldı.

        8-11 Kasım 2020’de Kırgız Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı R. Kazakbayev'in Türkiye'ye ve 10 Mart 2021’de Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı M. Çavusoğlu'nun Kırgızistan'a yaptıkları karşılıklı ziyaretleri bir tür Kırgızistan-Türkiye ilişkilerinin güncel gündemindeki birçok konuda "sıfırlama" yapılması, kısa, orta ve uzun vadede öncelikli etkileşim ve işbirliği alanları belirlemesine neden oldu.

        Kırgızistan ile Tacikistan sınırındaki Batken bölgesinde 2021 yılın  Nisan ayı sonunda meydana gelen trajik olaylarla ilgili olarak kardeş Türkiye, insani yardımda bulunarak Batken bölgesinde hasar gören konutların ve sosyal tesislerin restorasyonuna yardım etmeye hazır olduğunu ifade etti.

         Çok taraflı işbirliği kapsamında en önemli formatlardan biri Türk Devletleri Teşkilatı  (TDT) ile işbirliğidir. 12 Kasım 2021 tarihinde  Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Caparov, Kazakistan, Türkiye, Özbekistan, Türkmenistan ve Macaristan devlet başkanları ile  İstanbul'da Türk Devletleri Teşkilatı'nın  8. Zirvesi katıldı.